Opowiadanie

Kolekcjoner
No i znowu jechałem gdzieś na koniec świata, gdzie łatwiej o wilkołaka, niż o człowieka i na dodatek pewno nie dają tam piwa. Następny smok! Za co mnie tak los doświadczał? Oura siedzi za mną w siodle, wciąż ględzi mi nad uchem o tamtym potworze i jego kolekcji. Kolacji chyba. Na pierwsze danie koń, a na drugie rycerz. Bądź też odwrotnie. Oura upiera się, że ten zbieracz klejnotów mieszka w jakiejś jamie w okolicach Miedzianki. Ale choć po drodze dopytywałem się o niego po wszystkich napotkanych wsiach, jakoś niewiele o nim wiedziano. Chłopi rozkładali ręce i odsyłali nas od zagrody do zagrody. Niczego pewnego się nie dowiedziałem, bo i cóż to za mądrość, że wuj dziadka przyrodniej siostry słyszał od wędrownego przekupnia, jakoby “tamój na wychodzie potwora się ulengła”. Miałem coraz więcej wątpliwości.
- Skąd masz pewność, że ten smok siedzi akurat na Miedziance? - spytałem Ourę.
- Rok temu jeszcze był - Ona na to.
- Rok! Do tej pory mógł zdechnąć cztery razy!
Może i lepiej, ale co mi po zdechłym smoku? Gryzmoł nie nabierze się na kość obdziobaną przez kruki. Najlepiej byłoby, gdyby bestia zdechła sobie spokojniutko ze starości tuż przed naszym przybyciem. Oszczędziłoby to fatygi obu stronom.
Erilowi smok z głowy nie wychodził. Wciąż niepokoił się, czy go znajdziemy, czy kolekcja kosztowności aby na pewno istnieje i czy go przypadkiem nie nabieram. I skąd właściwie wiem o tym "potworze". (Ciekawe, czy on sam byłby zadowolony, jakby ktoś nazwał potworem kogoś z jego rodziny.) Oczywiście musiałam łgać. Cały dowcip polegał na tym, że staruch przez wiele lat był moim sąsiadem. Z wiekiem robił się coraz bardziej nietowarzyski. Ze starości rozum mu się mieszał, a może z samego gruntu był taki wredny. Zamiast zajmować się tak rozsądnymi rzeczami jak spanie, jedzenie, matematyka i układanie kalamburów, wzorem ludzi zaczął zbierać rozmaite błyszczące śmieci. Był przekonany, że wszyscy dybią na jego życie i to bezsensowne zbiorowisko lśniących skorup. Dawno temu wyniósł się z naszej wyspy, ku zadowoleniu wszystkich mieszkańców, bo nikt już z nim nie mógł wytrzymać. Zeszłej wiosny trafiłam na niego kompletnym przypadkiem. Śmieciowisko w jego legowisku rozrosło się do gigantycznych rozmiarów, a on sam był już kompletnie obłąkany. Miałam zamiar uszczuplić kolekcję tego starego wariata. Rzecz jasna, nie wchodziło w rachubę, aby Eril go uśmiercił. Problem polegał na tym, by rozwścieczony staruszek przypadkiem nie zabił Erila.
Całkiem już niedaleko od Miedzianki, w strasznie zapyziałej wiosce wreszcie trafiliśmy na kogoś, kto tego smoka ponoć widział na własne oczy. Mateczka zawsze mi powtarzała, że dla starszych trzeba mieć szacunek, ale tego dziada miałem ochotę udusić. Początek był całkiem niewinny. Staruszek był mały, chudy, wokoło łysiny sterczały mu resztki szarego uwłosienia - wyglądał trochę jak gnom, którego piorun trzasnął w środek czaszki. Siedział przed chałupą na pieńku, między kolanami ściskał kostur i miał baczenie na obejście. To znaczy na grzebiące w ziemi kury, chwasty pod obórką i leniwego psa, śpiącego na progu. Na nasz widok czujniej łypnął wyblakłymi oczami i chrypnął niechętnie:
- Cegoj...?
- Wiesz coś o smoku? - zapytałem.
- Ni ma.
- Wiem, że nie ma - odparłem cierpliwie. - Ale był w tej wsi.
- Na wszi sok dobry. Ale ni ma - stwierdził stanowczo.
Zrozumiałem, że jest trochę głuchy, więc powtórzyłem głośniej:
- Smok!
- Zem zekł, co soka ni ma! U Waltóf pytajta! - wrzasnął staruszek ze złością.
- O smoka chodzi!! - ryknąłem.
- Ja ni mam wszi!! Soka ze pokrziwy sami se zróbta!!
- Był tu potwór?!!! - o mało mi gardło nie pękło. Oura zataczała się ze śmiechu, a ja czułem się coraz głupiej.
- To po co przyszliśta, po sok cy po wór?! - zapytał dziadek, z irytacji stukając kosturem w ziemię.
No naprawdę... cierpliwość trzeba było mieć do niego żelazną. Pukał tą lagą coraz gęściej, jakby postawił sobie za punkt honoru wybić mrówki spod pieńka. Spoglądał na nas przy tym z rosnącą podejrzliwością. A tymczasem za chruścianym płotkiem gromadzili się rozbawieni widzowie.
- SMOOOK!!!! - zawyłem dziadowi prosto do ucha.
- W rzyć mie smoknijta!! - zezłościł się ostatecznie. Podniósł się z miejsca i pokuśtykał do chałupy. - Przijdo takie i dupe zawracajo...!
Może bym go i udusił, gdyby nie ulitował się jakiś człowiek, możliwe, że wnuk tego starucha. Zawrócił dziada od progu i zaryczał mu do ucha jak ranny buchaj:
- Drakun, dziedu!!! O drakuna pytajo!!!
Staruch łypnął znów ponuro. Podrapał się jedynym dolnym zębem w wargę, chrząknął i splunął na podwórze.
- Drakun? A ja myśleł, co ich wszi obleźli. Młode to, gupie, i godać nie umi ... - wyrzekał. - Ty mosz wiency w głowi, Miru.
Zasiadł znów na pieńku jak na tronie i z powagą rozpoczął opowieść, tonem, jakby opowiadał sagę. A widać było, że jest bardzo zadowolony, że ma słuchaczy.
- Zim tamu nazad to było dziesiontków trzi i jesczy dwie. Natencas we Włoku ześmy byli. Gurcasy, Bedłoki, Wołniasze, Lipnioki, Brusy... ale te Brusy ode rzeki, a nie tutejsze...
Musiałem wysłuchać, ile to też rodzin wieśniaczych we wsi Włok żyło przed laty, ale trzymałem język za zębami, bo jakbym protestował przeciw tej litanii, to dziad pewnie by się obraził i niczego więcej bym nie zyskał.
- W polu zem robił natencas. A tu ode rzeki leci mały Brus, co go Mulok nazywali. Leci a wzyszczy, jakoby go ze skóry obierali. Zem go za czub łapsnoł, a en wzyszczy: "Drakun! Drakun!" No to ja godam "Mulok, tobie um ubrało?" A ten nic, ino "drakun". To zem go puscił, a sam nad rzeke. A to podaleko było. Anim sie zasapał. No i zem drakuna swoim własnym okiem obaczył.
Zacząłem słuchać chciwiej, bo wreszcie zaczęło się coś ciekawszego.
- Wieeeeelgi był jakoby stodoła...
- Ni... jako dwie stodoły! - odezwał się z podnieceniem jakiś inny dziad, na oko młodszy, bo mniej łysy, a za to z większą liczbą zębów.
- A co ty tam wis, gówniazu! - zezłościł się ten pierwszy i pogroził mu kosturem. - Jako stodoła wielgi był! A kudły mu do ziem wisiały. Latadła rozczapizył i scierwo zarł, bo był owce zarznoł Gurcasowo.
- Gurcasa owce? A nie Brusowo? - znów przerwał dziad mniej szczerbaty.
- Gurcasa, bo sie Brusowe z Gurcasowymi paśli!
- Aaaaaali...! Toć się Gurcasy z Brusami ciepali ło te jabłonkie, to jakze by owce razem paśli...!? - zaoponował tamten.
Na to gawędziarz całkiem już wyszedł z siebie i rąbnął go lagą w ciemię. Tamten nie pozostał dłużny, jako że sam był wyposażony w podobną broń. W mgnieniu oka na podwórzu się zakotłowało. Kurz uniósł się ponad walczącymi, bo każdy z przeciwników miał swoich zwolenników, którzy radośnie dołączyli do rozróby. Wyglądało na to, że się tu nic więcej nie dowiem.
Wycofaliśmy się z Ourą pod płotek. Ku memu zaskoczeniu dołączył do nas Miru. Z upodobaniem przyglądał się bijatyce, założywszy ręce na piersi.
- Dziedyk jesczy sporo zdoli... - rzekł z familijną dumą. - Jak sztachetem przywali, to i ducha wypusci...
- To jak z tym smokiem dalej było? - zapytałem natychmiast, korzystając z tego, że wnuk gawędziarza jest w dobrym humorze. Jego dziad wygrywał mimo podeszłego wieku, waląc lagą w iście berserkerskiej furii.
- Ano dzieda drakun upatrzył, jako tamój stał nad wodom... łeb mu chciał urwać, czy co... ale dzied w nogi. W wode chlupnoł, do dna poszed. Drakun go nie ułapił. Ino latał nad rzekom, latał... w wode się bał iść za dziedem. Nico mu nie zrobił. Ino jescze jedno owce ugardlił. A po tym to już zesmy z Włoka uszli, bo drakun chłopa u pługa ubił, i kunia, i lemiesz ukradł, taki syn...
To było coś nowego.
- Ukradł pług...??
Miru wzruszył ramionami.
- Ja ta nie wim, na co draku zelazo takie. Ale wzioł. A dobry był pono. Nowiuśki, ostry, aze się świcił... krowe ponoć wart był. A drakun go urwał ode pługa, zasraniec...
Miru chętnie wskazał mi kierunek, w którym powinniśmy się udać, na poszukiwanie owego latającego złodzieja lemieszy. Jego wzrok wyraźnie mówił, że raczej nie spodziewa się ujrzeć mnie jeszcze kiedy w życiu, ale jak kto ma życzenie być zjedzony, to już jego własna sprawa.
Kupiłem trochę jedzenia i wróciliśmy do Kasztana, którego zostawiłem u wiejskiej studni, żeby napił się porządnie z koryta. Dokoła niego zgromadził się już tłumek wyrostków. Jedni gapili się nabożnie, a drudzy ze smakiem rozprawiali o końskich wadach i zaletach.
- Jakie to ma kopyciska...! Mocny je, nie? Taki to by pługa ani poczuł.
- To je pański kuń, gupieloku! Rycyrski kuń! Łon ma na wojne iść, a nie w pole. Nie nam takie kunie wodzić.
- Aj ta...!! Kuń je kuń! Ten ino wienkszy! Jakbym kciał, to bym se kupieł na targu!
- Ot, pakuły we łbie mosz! A ty siem to wyznajesz, co taki kuń źre..? - wpadło mi do ucha. - Taki wielgachny je, co chyba cala stodółke by we dwa miesioncki zezar.
- A podkuć takiego? - wtrącił ktoś jeszcze. - Toć łon we dwa dzionki podkowe uchodzi! Juz ja wole śkapine mego tatunia.
No tak, miałem bardzo kosztownego w utrzymaniu konia. Żarł za trzech i ciągle gubił podkowy, a czyszczenie go przypominało uprawianie ogrodu - podobne obszary do przegrabienia. Jednak nie pozbyłbym się Kasztana za żadne pieniądze. Był rzeczywiście wielgachny, nawet jak na bojowego rumaka, ale przy tym zdumiewająco szybki. Potrafił aportować jak pies, nosił za mną rękawice w pysku, kładł się i wstawał na rozkaz, udawał zdechłego i potrafił dostać się do cudzego warzywnika, nawet gdy parkan był na chłopa wysoki. Kilka razy zdarzyło się, że wyciągał mnie zębami za kołnierz z samego środka pijackiej burdy na świeżym powietrzu. Chciałem go jeszcze nauczyć chodzić po schodach, ale skończyło się to złamaniem dwóch żeber. Moich.
Oczywiście próbowano ukraść mi to cudo, ale Kasztan nie pozwalał się dosiąść nikomu oprócz mnie. Przedostatni ryzykant zbierał zęby przed wrotami stajni, a ostatni już od pewnego czasu leży cicho pod piaseczkiem, bo mój koń kopnął go w durną głowę. Od jakiegoś czasu był spokój. Chyba zabrakło idiotów.
Takiemu to skarbowi na czterech kopytach nie spodobała się Oura. Może nie pachniała odpowiednio - to znaczy nie człowiekiem, a rusałką, czy czym tam była... Za każdym razem robił to samo przedstawienie i musiałem robić różne podstępy. Tańczył na zadnich nogach i szczerzył zęby, gdy tylko Oura zbliżyła się więcej niż sześć kroków. Prosiłem i groziłem, ale gdzie tam! Uparł się po prostu. Wyglądało na to, że zostaniemy na wieki na placyku przy wiejskiej studni. Wieśniacy mieli niezłą zabawę, kiedy patrzyli jak użeram się z Kasztanem. Krew mnie zalała i przez chwilę widziałem leżące rzędem kiełbasy, szynki i skórzany dywanik - wszystko z konia.
Dopiero widok suszących się na płocie dzbanów nasunął mi pewien pomysł. Kasztan lubił piwo. Mnóstwo razy zamawiałem "w kuflu i w misce". Posłałem po piwo więc jednego z wyrostków. Jak się spodziewałem, nie było ono największym cudem tego świata, ale do przekupienia konia było odpowiednie. Oura tak długo wabiła Kasztana miską, że konisko w końcu nie oparło się pokusie i podeszło, by się napić. A kiedy jeszcze zamoczyłem włosy Oury w resztce, uparciuch wreszcie dał się przekabacić.
Jazda na grzbiecie tego zwierzaka nie jest szczególnie przyjemna. Wolałabym lecieć na własnych skrzydłach. Wygodniej, a nade wszystko szybciej! Jedyną dobra stroną tej sytuacji jest to, że mogę rozmawiać z Erilem. Muszę przyznać, że jak da mu się dość czasu do namysłu, to potrafi być nawet błyskotliwy. Na miarę ludzkich możliwości oczywiście.
I tak sobie wędrowaliśmy. Raz moczeni deszczem, raz prażeni słońcem. W dzień na końskim grzbiecie, w nocy pod gołym niebem, albo w legowisku z gałęzi, jeżeli akurat padało. Ludzka umiejętność wyplatania okazała się bardzo się pożyteczna.
Wreszcie natrafiliśmy na opuszczoną, zrujnowaną wioskę. Chałupy z pozapadanymi, zgniłymi strzechami, porozwalane parkany. Pokrzywy i łopiany do pasa. Wszędzie cisza, zielsko i zgnilizna. O ile miałam przedtem jakieś skrupuły co do niepokojenia tego starego smoka, to teraz zniknęły całkowicie. Ludzie musieli uciekać stąd w wielkim popłochu, gdyż zostawili po sobie mnóstwo przedmiotów, a przecież wiadomo jak oni kochają r z e c z y. Nie podobało mi się, że staruch wypędził ich stąd. Było to nic innego, jak kradzież terytorium! A tego nie pochwalał nikt na mojej wyspie. Ani dziadek, ani matka, ani nawet moje ograniczone siostrzyczki, którym wiatr gwizdał przez uszy.
Nieźle tu sobie poczynał ten wstrętny typ. Zostawił ślady pazurów na niemal każdej ścianie. A w krzakach znalazłam nawet rozwleczone ludzkie kości. Nic nie powiedziałam o tym Erilowi i miałam nadzieję, że sam ich nie wywęszy.
Napoiłem Kasztana z hełmu przy prawie wyschniętej studni. Na dno musiałem spuścić bukłak, bo wiadro zbutwiało i zarosło grzybem na amen. Oura z ciekawością myszkowała dokoła. Postanowiłem też się rozejrzeć. Rozdzieliliśmy się. Mijając drugą studnię zobaczyłem koryto do pojenia bydła, które było kompletnie zarośnięte mchem i wy­glądało jak lordowska trumna wyłożona aksamitem. Pasowało jak ulał do okolicy. Czułem się bardzo nieswojo. Wszystko tam było jakieś trupie. Zajrzałem do starej kuźni, gdzie wciąż jeszcze leżała sterta węgla, walały się jakieś narzędzia zgubione lub porzucone w wielkim pośpiechu. Poruszyłem wielkim miechem, a zapleśniałe skórzane pokrycie rozpadło się w kawałki. Potem trafiłem na okazalszy budynek, bo z pięterkiem. Najwyraźniej była to kiedyś gospoda. Spod schodków wylazł lis, patrzył na mnie dłuższą chwilę, po czym niespiesznie się oddalił. Wszystko wskazywało na to, że nikogo nie było tu od lat. Obecność smoka odstraszała nawet złodziei i włóczęgów. Przeszła mi ochota na oglądanie tej nieszczęsnej chałupy od środka (choć może gdzieś w piwniczce znalazłbym zapomnianą butelkę). Błony w oknach były podarte i zwisały w wyschniętych kawałkach, a szeleściły jak szepczące duchy. Nad drzwiami wisiał jeszcze na jednym gwoździu kawał deski. Farba z niej zlazła, ale wyryte głęboko litery dało się odczytać.
- Pod zie-lo-nym smo-kiem... - przeczytałem i mrówki przelazły mi po grzbiecie. Splunąłem z odrazą. Zły omen!
Czy ja już mówiłam, że Eril jest nieznośny? Jeśli nie, to mówię teraz. Po pierwsze: jabłka. Koło opuszczonej wsi rosło pełno jabłkowych drzew. Owoce akurat dojrzały, więc nazbierał ich pełne torby i żarł je w drodze niemal bez przerwy, a mnie się robiło niedobrze od tego kwaśnego zapachu. Po drugie: pierwszy raz w życiu spotkałam tak zarozumiałego samca. Ni mniej, ni więcej, tylko wyobraża sobie, że my - istoty innej płci - jesteśmy słabsze zarówno na ciele, jak i na umyśle. Szowinistyczny potwór! Nawet teraz, tymi krótkimi i tępymi zębami mogłabym mu przegryźć dowolne ścięgno. A poza tym chciałabym zobaczyć tego mądralę, jak staje ze mną do zawodów w rachunkach, albo do gry w sto pytań!
No, nie..! Ona jest nieznośna! Istny koszmar.
Nie cierpi jabłek. Nie każdy musi lubić jabłka, ale żeby żądać ode mnie jedzenia ich na osobności?! Na osobności się sika, a nie je.
W dodatku gadała. Gadała bez ustanku. Ja naprawdę nie jestem ciekaw tego, że lewiatan daje mleko, a stonoga ma tak naprawdę tylko dwadzieścia pięć nóg. Lewiatana nie będę doił, a z robalem się żenił. Co mnie to obchodzi?! Oura się obraziła, jak jej to w końcu powiedziałem. To znaczy właściwie wrzasnąłem, ale już nie mogłem tego znieść i kazałem się jej zamknąć. Powiedziała, że mam ograniczony umysł. No i dobrze, może i mam... Co za wstrętna baba...
Eril przyniósł mi kwiaty. Nazbierał cały pęk na popasie. Teraz zachodzę w głowę, o co mu chodzi. Najwyraźniej jest to jakiś ludzki rytuał. Co ja mam zrobić z tym zielskiem? Zjeść? Normalny samiec przyniósł by mi jakieś mięso. Ale Eril nie jest normalny... to znaczy - nie jest smokiem. Miałam pewne podejrzenia, więc spytałam wprost, czy on przypadkiem nie chce mieć ze mną dzieci. Ojojoj... Strasznie się oburzył. I o co mu właściwie chodzi? Musiałabym być ślepa, żeby nie zauważyć, że mu się podobam. To znaczy - podoba mu się moje aktualne ciało. Ludzie są skomplikowani.
Prędzej sobie język odgryzę, zanim znów się do niej odezwę.
Chciałbym dorwać tego, co to wymyślił, że rusałki są delikatne. Taran jest bardziej delikatny, aniżeli Oura. Powiedziała, że nie będzie siedzieć za mną w siodle, skoro tak na nią wrzeszczę. Uparta dziewucha szła pieszo obok Kasztana po tych wszystkich wertepach, a co najciekawsze, nie widać było po niej zmęczenia. Zacząłem nieznacznie popędzać Kasztana obcasem, a Oura, jakby nigdy nic, nadążała. W końcu doszliśmy do kłusa, a Oura leciała obok, ścigając się z koniem i - niech mnie piorun strzeli! - brała go bez wysiłku jak chciała!! Ściągnąłem wodze, bo dotarło do mnie, że ona może mego konia zostawić w tyle. Włosy mi się zjeżyły.
Wreszcie dotarliśmy na miejsce. Góry, które ludzie nazywają Miedzianką, są dość niskie, wyokrąglone, porośnięte płatami lasu szpilkowego. A tu i ówdzie otwierają się paszcze płytkich wąwozów. Gdybym miała sobie tu znaleźć dom, to z pewnością wybrałabym właśnie jeden z nich - miejsce ustronne, osłonięte od wiatru i deszczu. Tutejszemu rezydentowi zresztą starczyło rozsądku (mimo demencji) by właśnie tak zrobić. Co prawda poprzednim razem nadleciałam z zupełnie innej strony, a w dodatku oglądałam ten teren głównie z góry, lecz byłam pewna, że ma on legowisko po przeciwnej stronie pasma. Na razie byliśmy względnie bezpieczni. W tłoku drobnych myśli zwierzęcych próbowałam wychwycić znajome już - chaotyczne i porwane - emanacje starego smoczyska, ale niczego nie znalazłam. Albo spał głęboko, bez żadnych snów, albo zakończył już żywot, co Erila pewnie ucieszyłoby niezmiernie.
Zdjęliśmy z konia całe to dziwne wyposażenie, żeby mógł sobie odpocząć i wytarzać się w trawie. Eril powiedział, że pójdzie naciąć gałęzi na legowisko. Wziął nóż, dwa jabłka (obsesję ma na punkcie tych jabłek) i zniknął między drzewami.
Czekałam, czekałam... i czekałam. Słońce grzało, świerszcze ćwierkały jak oszalałe, Kasztan chrupał trawę. Położyłam się na rozgrzanej ziemi, która ładnie pachniała suchym zielskiem, piaskiem i mrówkami. W głowie mi się jakoś tak zakręciło... nawet nie zauważyłam, kiedy zasnęłam. Kiedy się wreszcie ocknęłam, słońce było niżej, ale Erila nadal nie było. To mnie nieco zaniepokoiło, a nawet zaczęłam mieć wyrzuty sumienia, że go puściłam samego. Był przecież ode mnie młodszy - nie wyglądał na więcej niż siedemdziesiąt lat, o ile się znam na ludziach; był mniejszy i słabszy. Mógł zabłądzić... mogło go zaatakować jakieś zwierzę... dziki kot, lamia albo choćby wściekły jeleń. Mógł spaść z jakiegoś osypiska, złamać sobie którąś z tych swoich delikatnych kości. Mój mały Eril mógł zrobić dziesiątki głupstw i stanąć w obliczu setek zagrożeń! Im więcej o tym rozmyślałam, tym bardziej byłam niespokojna. I rzeczywiście - kiedy odnalazłam wątły obłoczek jego świadomości, snuły się tam myśli pełne smutku i goryczy, a wszystko to na podkładzie zwyczajnego, atawistycznego strachu. Nic innego, tylko w coś się wpakował. zdecydo­wałam się polecieć i poszukać go. Właśnie - polecieć. Miałam złe przeczucia. Stary kolekcjoner błyszczących śmieci mógł dopaść mego podopiecznego, a wtedy.... niech nie liczy na pobłażliwość!
Pamiętałam, że Eril czasem mówił "bóg wynagrodzi" albo "jak bóg da" czy "boże zlituj się...". Wywnioskowałam, że takie "bógi" chodzą za ludźmi (w dyskretnej odległoś­ci, bo żadnego nigdy nie dostrzegłam) i są raczej przyjaźnie nastawione. Na wypadek, gdyby bóg Erila był w pobliżu, zawołałam:
- Eeeej, ty, bóg! Twój pan ma nieprzyjemności! Jakoś go zaniedbujesz ostatnio, leniu!
Transformacja z mniejszego w większe zawsze jest zadaniem trudnym, niewdzięcznym i ogromnie energochłonnym. Przed przemianą bezwzględnie musiałam coś zjeść. Nie było czasu uganiać się za mięsem, a trawa (oprócz wstrętnego smaku) jest wyjątkowo mało pożywna. Wszystkie liściojady poświęcają tyle wysiłku i czasu na żarcie, że już im go nie starcza na porządne myślenie. Mój rycerz też chyba powinien jeść więcej mięsa, a mniej jabłek. Niestety, wyglądało na to, że mam do wyboru albo owe kwaskowate, jałowe paskudztwa, albo zjedzenie konia. Po krótkim namyśle wybrałam jabłka, które nie miały może dużych wartości odżywczych, ale też nie miały twardych kopyt i nie gapiły się na mnie podejrzliwie. Schowałam się w krzakach, żeby nie spłoszyć Kasztana. Z samozaparciem wpychałam w siebie to paskudztwo, aż mi się wszystko w środku przewracało. Pamiętałam o zdjęciu ubra­nia i nawet je porządnie ułożyłam. Skupiłam się i wybrałam swój wzorzec podstawowy, a potem zaczęło się to męczące rzeźbienie nowego ciała. Nie wyszłam jednak z wprawy. Gotowa byłam w niecałe ćwierć godziny. Oczywiście potwornie głodna i do tego strasznie, przeokropnie ZŁA!!
Leżałem na brzuchu, wpasowany w skalną szczelinę. Gdy tylko próbowałem się poruszyć, natychmiast pojawiała się ogromna łapa i drapała pazurami kamień nie dalej niż łokieć ode mnie. Od czasu do czasu wpychał się nos. Z jednej strony wolałem mordę, bo z nozdrzy smoka buchało gorąco jak z paleniska, a kamienie były cholernie zimne, z drugiej zaś żołądek podchodził mi do gardła na myśl, że bestia może zionąć ogniem.
Ale może zacznę od początku.
Łatwo było znaleźć odpowiednie drągi na szałas i naciąć miękkich gałązek na posłanie. Szybko mi poszło i jakoś nie miałem ochoty od razu wracać. Zrzuciłem wszystko na stos, związałem powrozem. Postanowiłem rozejrzeć się odrobinę i zabrać ten wiecheć w drodze powrotnej. Prawie od razu trafiłem na jakąś zaka­zaną ścieżynę, wydeptaną pewnie przez dzikie kozy, czy co tam żyło w tej okolicy. Doprowadziła mnie na skraj dość głębokiego jaru o stromych ścianach, które deszcze powymywały w pręgi i garbki, na podobieństwo olbrzymiej tary do prania. W czas ulew dnem musiała szorować całkiem spora rzeka, ale teraz była susza i sączył się tam jedynie jakiś zdechły strumyczek.
W poprzek wąwozu padła wielka sosna, więc można było przejść na drugi brzeg jak po moście. Zły duch mnie chyba skusił, żeby to zrobić, bo jako żywo ten parszywy jar wyglądał tak samo z obu stron. Tam, gdzie sosnowe korzenie sterczały niby wyschnięte wiedźmowe paluchy, leżała jakaś kupa śmieci. Coś mi się w niej nie spodobało, chociaż nie wiedziałem co. Była jakaś taka... no, nie wyglądało to dokładnie tak, jak zawsze wygląda stos zbutwiałych liści i igliwia. Prawie już tam dotarłem, kiedy zupełnie niespodzianie nad tymi korzeniami pokazał się łeb jak beczka - o ile beczka może mieć parę szkarłatnych ślepi, mechate uszyska i rząd zębisk, jak piekielne grabie!
Nie wrzasnąłem tylko dlatego, że rycerzowi nie wypada wrzeszczeć, a poza tym całkiem mi dech zaparło. Doprawdy, trzeba było mieć moje zasrane szczęście, żeby trafić prościutko do smoczego legowiska. Mały włos, a wlazłbym mu na kark!
Bestia zaryczała głucho. Natychmiast próbowałem się wycofać, ale obcasy omsknęły mi się na pniu. Zamachałem tylko głupio rękami i pooooleciałeeeeem... Szczęście w nieszczęściu, że nie zleciałem na swój durny czerep. Udało mi się zeskoczyć na nogi, a mało sobie kolanem zębów nie wybiłem. Za to znalazłem się w cudnej pułapce - smok mnie mógł stąd wybrać jak rybę z saka. Nawet nie zerknąłem, czy ten potwór złazi za mną i tak było już słychać hurgotanie kamieni pod pazurami. Rzuciłem się do ucieczki. Miałem nadzieję, że wąwóz zaraz się skończy. Ale jakoś się nie kończył, a tymczasem chrapliwe dyszenie i dzikie warkoty miałem tuż za plecami! Zobaczyłem ciasną szczelinę, którą wymyła woda u podnóża stromej ściany, więc wśliznąłem się do niej rozpaczliwym szczupakiem.
W ten sposób po paru godzinach nadal dzwoniłem zębami w kamienistej dziurze, która była zdumiewająco zimna przy tym upale. Zdrętwiałem cały i głodny byłem jak nieszczęście. W dodatku koszmarnie piliło mnie na stronę. Straszydło na górze pilnowało mnie niby kot szczura. Jak na starego smoka miał w sobie stanowczo za dużo życia. Był do tego niewiarygodnie uparty. Co jakiś czas usiłował mnie wygrzebać, jak skrzętna gospodyni igłę ze szpary w podłodze. Oczywiście wtedy wciskałem się jeszcze głębiej. Już zacząłem myśleć, że umrę tu z głodu, a ta zimna dziura stanie się mym grobem i ze smutkiem stwierdziłem, że mógłbym prowadzić znacznie cnotliwsze życie, kiedy rozległy się jakieś szurania, hurgoty... Coś mruczało, bełkotało... Bardzo to przypominało gadanie w jakimś paskudnym, barbarzyńskim narzeczu. Zwariował? Gada sam do siebie? I odkąd to w ogóle smoki mówią?
Po chwili zacząłem rozróżniać jakby dwa warkliwe głosy. Nie wytrzymałem. Przesunąłem się ostrożnie, wyjrzałem - cały w strachu, czy smocza łapa nie zdejmie mi czaszki z rozumu. I zobaczyłem...
Dwa smoki!!! DWA!!!
Co to było, do cholery, czarnej zarazy i wszelakiego plugastwa!? Smoczy jarmark?! Spotkanie rodzinne?!
Oba potwory były bardzo sobą zajęte, ale i tak nie mogłem uciec, bo zagradzały drogę. Miałem okazję dokładnie się im przyjrzeć. Słońce musiało być nisko, bo na dnie jaru kładł się cień, lecz i tak dobrze widziałem. Bestia z lewej była większa, ale za to wyglądała jak coś, czym długo czyszczono wychodki. Futro na tym smoku futro zwisało jak łachman z żebraka. Wyglądał strasznie staro, więc to był chyba mój strażnik. Drugi był mniejszy, tłuściejszy i miał popielate futro, a lśnił jak wypolerowany hełm.
Wyglądało na to, że te dwa się nie lubią. Przestały do siebie mamrotać, a zaczęły warczeć, ryczeć i fukać. Wysuwały i wsuwały potężne pazury, rozgrzebując żwir. Rozpościerały skrzydła i kiwały masywnymi łbami. Zapowiadała się nielicha walka. Raptem ten mniejszy, popielaty, rzucił się do przodu i zawisł staremu u gardła. Tylko na moment. Chwyt musiał być za słaby, bo starzec trzepnął skrzydłami, szarpnął się i uwolnił. Mały z kolei natychmiast uczepił się jego przedniej łapy. Chyba trafił w czule miejsce, bo stary wpadł w złość i zaczął tarmosić go za skrzydło. Szary przetoczył się na grzbiet, atakując wszystkimi czterema łapami na raz. Walka nabierała tempa. Obie bestie sczepiły się w jeden podrygujący szarobrązowy kłąb. Gryzły się, darły pazurami i tłukły skrzydłami. Łomot był taki, jakby sto praczek naraz waliło kijankami w szmaty. Żaden ze smoków nie ział ogniem. Może nie chciały, a może ogniem zieją tylko te łuskowate? Patrzyłem z zapartym tchem na to widowisko, a było na co popatrzeć. Smoki gryzły się tak zajadle, że aż w powietrzu fruwały kłębki futra. Jakby miały zamiar porozdzierać się na kawałeczki. Wreszcie bestie zaczęły tracić zapał. Kurz opadł i ujrzałem, jak mój prześladowca - okropnie wymiętoszony - zwiewa z podkulonym ogonem, ciągnąc skrzydła po ziemi. Szary zwycięzca ryczał za nim tryumfalnie długą chwilę, po czym przysiadł na ogonie i kichnął gromko. Wtem czerwone ślepia skierowały się prosto ku mojej kryjówce. Czym prędzej schowałem się głębiej. U wylotu szczeliny pojawił się smoczy nos. Niuchał głośno, dmuchając na mnie ciepłem.
- Wyłaź - usłyszałem zupełnie głośno i wyraźnie. - Wyłaź, już sobie poszedł.
Nie wierzyłem własnym uszom. Leżałem cicho, nieruchomo jak zdechła mysz w norze - trochę ze zdumienia, a trochę dlatego, że nie widziałem powodu, żeby nagle się zaznajamiać z obcym smokiem, nawet gadającym i niby to przyjaźnie nastawionym. W końcu żadna różnica, jaki człowieka zeżre...
Kiedy wreszcie zdecydowałem się wyjrzeć, popielatego smoka już nie było nigdzie widać.
Kolekcjoner wyglądał jeszcze tragiczniej niż poprzednio. Nie jadł już chyba od dłuższego czasu, bo skóra wręcz na nim wisiała. Gdzieniegdzie sierść mu wylazła, odsłaniając łyse obszary. Reszta natomiast była brudna, skudlona i tkwiło w niej co niemiara suchych liści, kawałków kory i różnych badyli. Z jego umysłem też było już całkiem fatalnie - słowa już tak mu się myliły, że nie był w stanie sklecić z nich niczego sensownego. Z tego bełkotu wynikało tylko tyle, że byłam "niedobre" i on "nie chce". "Nie chciał" zapewne mojego towarzystwa. Dałabym mu spokój, gdyby nie ten biedny chłopak, zapędzony do dziury. Postraszyłam trochę staruszka i parę razy go skubnęłam zębami. Nie spodziewałam się dużego oporu, ale mimo wycieńczenia nadal znalazł w sobie sporo energii. Oczywiście wygrałam, lecz kilka razy zdołał mnie dotkliwie ugryźć.
Eril był bezpieczny. A ja, skoro już miałam swoje dawne ciało, postanowiłam skorzystać z okazji i porządnie się najeść świeżego, czerwonego mięsa. Najchętniej z tuczonego ziemnymi bulwami knura, albo dwóch...
Rety! No, nie... Myślałem, że żywot najemnika jest urozmaicony, ale teraz widzę, że żyłem sobie do tej pory nudno i niemrawo jak rzepa zakopana w ziemi.
Kiedy tylko szary smok odleciał, natychmiast postanowiłem się stąd wynosić. Niech demony porwą smoczy łeb, Gryzmoła z Raveln i cały ten zakład! Byłem za młody, żeby dać się zjeść w jakimś zapadłym kącie królestwa. Ulżyłem pęcherzowi, a potem ruszyłem z kopyta - szukać wyjścia z wąwozu. Po dwóch zakrętach jar kończył się w miarę łagodnym osypiskiem. Zatrzymałem się jak wryty. Kompletnym przypadkiem znalazłem się w samym środku smoczego skarbca. Zwykle wyobrażamy sobie, że smoki śpią na stosach kosztowności. Tu można było mówić raczej o stosikach i to wielu. Tu i tam na płaskich kamieniach pieczołowicie poukładano małe kupki lśniących metalicznie przedmiotów. Między głazami na sztorc poutykane były całe uschnięte drzewka, pozbawione liści, a na ich gałązkach tkwiły nanizane jakieś pierścionki, blaszki, paciorki... Tu i ówdzie migotały kawałki potłuczonych luster, leżały zmatowiałe kawałki zbroi, tarcze... W pewnej chwili spostrzegłem nawet ów słynny lemiesz i omal nie ryknąłem wariackim śmiechem.
Wokoło panowała śmiertelna cisza, nawet ptak nie zapiszczał w lesie na górze. Właściciela chyba nie było w pobliżu. Pewnie lizał gdzieś rany.
Skróciłem pas o dwie dziurki i zacząłem ładować za kubrak wszystko, co mi wpadło w ręce, prawie bez oglądania. Przypuszczałem, że smoki niechętnie porzucają swoje skarbce. Tamten mógł wrócić w każdej chwili. Leciałem potem świńskim truchtem, obładowany jak muł i o mało nie ukręciłem sobie szyi, rozglądając się na wszystkie strony, czy nie zobaczę gdzieś latającego "psa" wielkości stodoły. Miejsce naszego popasu wydało mi się krainą marzeń. Drzewa, pod którymi można się ukryć, przyjaźnie prychający Kasztan... Trawa, na którą można paść... Padłem więc i czekałem, aż serce zlezie mi z gardła do miejsca, gdzie powinno się normalnie znajdować. Leżałem jeszcze, gdy zjawiła się Oura. Była okropnie rozczochrana i ponura jak deszczowa noc.
- No i co?
- Nie zeżarł mnie, jak widać - wykrztusiłem.
Oura spojrzała na mój wypchany kaftan.
- Przyniosłeś coś.
Wysypałem to "coś" na derkę. Pierwsze, co mi wpadło w oczy, to była miedziana zapinka, nieco pozieleniała. Potem szły w kolejności: dwa kawałki łańcucha (jeden srebrny, drugi zardzewiały), duży szklany paciorek, kość (chyba nie ludzka?), spory okruch kwarcu, ostrze noża... Moje brzemię składało się, niestety, głównie z nic nie wartej miedzi i szkiełek. Roześmiałem się gorzko. Zupełnie jakbym ryzykował życiem dla okradzenia gniazda sroki! Rozgarnąłem niedbale te rupiecie, a wtedy błysnęło czyste światełko. Błogość zalała mi duszę. Wziąłem znaleziony klejnocik z uszanowaniem należnym chyba tylko relikwii. To był pierścień. Masywne złoto ze szmaragdem wielkości i kształtu ziarnka grochu. Ale to nie był koniec niespodzianek. Chwilę później wyciągnąłem bliźniaczy pierścień, tyle że z perłą. Grzebałem w tym złomie z rosnącym zapałem. Smoczysko nie znało prawdziwej wartości przedmiotów i zwyczajnie zbierało wszystko co błyszczało, ale w tym śmietniku znalazły się także prawdziwe klejnoty. Co chwila odkładałem na bok coś nowe­go. Uszkodzony złoty naszyjnik z diamentem. Trochę złotych zapinek do płaszczy. Srebrne bransolety, kolczyki i brosze. Maleńki pucharek - bardzo brudny, ale chyba złoty; coś w surowym stanie - prawdopodobnie krwawnik, parę oszlifowanych brył bursztynu jak pięści, garść opali i granatów. Niespodzianie znalazłem coś białego, spiczastego, długiego jak dłoń. Obróciłem to bezmyślnie w rękach. Głowę miałem zajętą świeżo zdobytym majątkiem.
- To jest ząb - odezwała się Oura.
- Ząb?
- No, ząb. Smoczy
No, no... Schowałem go starannie do kieszeni. Zawsze to kawałek smoka. Coś na pamiątkę i do pokazania dzieciom, o ile będę je miał. Wyszukałem jeszcze sporą garść złotych monet, na oko sprzed stulecia, bo na rewersie widniał profil króla Olgaresa, a na końcu głowicę miecza. Miała kształt orlej łapy, a w pazurach tkwił wielki czerwony kamień. Nawet nie miałem odwagi marzyć, że mógłby to być rubin. Ta zgrabna kupka świecidełek była więcej warta niż wszystko, co po­siadała moja rodzina. Wstyd powiedzieć, zwilgotniały mi oczy. Nie tylko mogłem spłacić dług, ale jeszcze sporo z tego miało zostać. Już wyobrażałem sobie radość matki i ojca, kiedy zawiozę smoczy skarb do domu! Załata się dziury w dachach, opędzi najpilniejsze potrzeby, na stole częściej będzie mięso. Kupię matce nową suknię i płaszcz, a ojcu...
- Schowaj to - burknęła szorstko Oura, wyrywając mnie z marzeń. - i chodź ze mną. Chcę ci coś pokazać.
- Ale tu są dwa smoki! - zaprotestowałem, zawijając klejnoty w zapasową koszulę. - Lepiej, żebyśmy się stąd szybko wynieśli.
- Rozmawiałam z nią, nic nam nie zrobi - odparła Oura i już szła między drzewa.
- Z jaką "nią" ? Z tym szarym smokiem? Ja go widzialem! - dopytywałem się, goniąc tę nieznośną elfkę. - To była "ona"?
- Oczywiście że "ona"! Ale ty jesteś tępy!
- Nie jestem tępy!
- Jesteś. I do tego grubiański. Dostałeś złoto i nawet mi nie podziękowałeś.
Miała rację. W końcu nikt inny, tylko ona mnie tu przywlokła. Wyraziłem więc swoją wdzięczność w wytwornych słowach, co jednak wypadło mało szykownie, bo Oura nie raczyła się zatrzymać. Gnała przed siebie, jakby ją wściekły pies gonił i musiałem lecieć za nią z wywieszonym językiem. Zatrzymaliśmy się dopiero na skraju znajomego wąwozu.
Oura w milczeniu wskazała palcem w dół. Na dnie parowu leżało nieruchome cielsko kolekcjonera. Widziałem już w życiu tyle trupów, że umiałem je rozpoznać na pierwszy rzut oka. Smok nie udawał, ani też nie spał - był po prostu martwy. Martwy jak kamień.
Przyszła mi do głowy głupia myśl, że mógłbym mu odciąć głowę i w ten sposób zaoszczędzić na spłacaniu jaśnie pana Gryzmoła.
- Jeśli to zrobisz, złamię ci kark - warknęła Oura takim tonem, że ciarki mi przeszły po krzyżu. Jak się domyśliła, co mi się uroiło?
- Wcale nie chcę... - mruknąłem. - Co mi przyjdzie z łba tego ścierwa? Tylko się zaśmiardnie w drodze.
- On miał imię. Nazywał się... - powiedziała Oura surowo i wydała odgłos, jakby ryczący byk zakrztusił się w połowie smętnego "myyyyyy". - Po waszemu to znaczy "Ciepły-Miękki-Piasek".
- Za młodu pewnie był milszy - dodała.
Muszę przyznać, że szczęka mi opadła. Nigdy mi w głowie nie postało, że smok może mieć imię, jak czlowiek. Od razu jakoś smutniej mi się zrobiło.
- Gdyby miał rodzinę, przyszli by tu, żeby go pożegnać - ciągnęła Oura żałobnie. - Opowiedzieli by sobie całe jego życie, żeby go dobrze pamiętać. A potem by go zjedli...
Zjedli..! Ona była po prostu niemożliwa, ta Oura!
- Okropne... - wymamrotałem.
- Okropne - przytaknęła, a głos jej dziwnie drżał. - Okradliśmy go i serce mu pękło z rozpaczy. Zabiliśmy go!
Zrobiło mi się niewypowiedzianie głupio. Smok z imieniem i rodziną... a raczej bez rodziny... jak sierota...
- E tam... Nie umiera się z takich powodów - bąknąłem. - On na pewno umarł ze starości.
- Tak my...ślisz na...prawdę?
Pomroczniało już tak, że wszystko zrobiło się szarobure. Nie widziałem dobrze twarzy Oury (tylko oczy jej świeciły jak zwykle, niby dwa złote pieniążki), ale zdawało mi się, że płacze. Nie wiedziałem jak się pociesza smutne elfki, ale chyba tak, jak zwykłe dziewczyny. Objąłem ją niezdarnie, pogłaskałem po włosach.
- Nie płacz. On już po prostu był stary. Wyglądał, jakby żył już tylko z przyzwyczajenia. Kiedyś musiał umrzeć i akurat teraz wypadło. Jutro możemy mu zrobić pogrzeb, jak ci na tym zależy. Przykryję go kamieniami, albo co... - Robota byłaby mordercza, ale byłem gotów to zrobić. W końcu coś się temu smokowi ode mnie należało za ten skarb.
Oura westchnęła, pociągnęła nosem.
- Nie trzeba. Niech tak zostanie. Wystarczy, że go będziemy pamiętać.
- Nie zapomnę tego smoka do końca życia - zapewniłem, była to najszczersza prawda.
C.D.N.
opowiadanie ukazało się w magazynie Click!Fantasy nr. 5 październik 2002
Ewa Białołęcka